Welke verschillende braadpannen zijn er en waar gebruik je ze voor

Waar gebruik je een braadpan voor

De braadpan – soorten en gebruik

In onze haastige maatschappij lijkt uitgebreid koken steeds zeldzamer te worden. Veel maaltijden worden afgehaald, thuisbezorgd, of met een druk op de knop in de magnetron opgewarmd. Toch smaakt er vaak niets lekkerder dan een maaltijd waar tijd en moeite in is gestoken.
Braden is een dergelijke vorm van slow cooking, die zijn tijd meer dan waard is. Een warme zelfgemaakte stoofmaaltijd op een winterse avond; daar kan geen thuisbezorging tegenop.

Het braden van zowel groenten als vlees kan het beste in een daarvoor bestemde braadpan (ook wel stoofpan genoemd). De braadpan is een brede pan met vaak een zware, dikke bodem en een goed afsluitende deksel die ervoor zorgt dat er geen lucht in de pan komt. Vooral voor vlees dat een langere gaartijd heeft, is deze pan een perfecte keukenhulp.
In een braadpan wordt het vlees eerst op hoge temperatuur dicht geschroeid, vaak in een laagje olie of boter. Vervolgens kan het vlees, met de deksel op de braadpan, op lage temperatuur door sudderen. Het kost wel wat tijd, maar na het dichtschroeien van het vlees heb je er zelf weinig omkijken naar. Doordat het vlees langzaam gegaard wordt, behoud het ook nog eens zijn sappigheid en smaak.

Natuurlijk is een braadpan niet alleen geschrikt voor het braden van vlees. Ook soepen, vegetarische stoofschotels en verschillende soorten groenten kunnen perfect bereid worden in deze pan; die in de meeste gevallen ook nog ovenbestendig is.

En zijn verschillende soorten braadpannen die elk hun voor- en nadelen hebben. Van kleine braadpannetjes, die ook bekend staan als cocottes, tot grote gietijzeren braadpannen; voor ieder wat wils.
De warmtebron die er zich in uw huis bevindt is van groot belang bij het kiezen van een braadpan. Niet alle materialen zijn geschikt voor bijvoorbeeld het koken op inductie.

Gietijzeren braadpannen


De meeste braadpannen zijn gemaakt van gietijzer. Al in de 17e eeuw werden braadpannen van dit materiaal gemaakt. Omdat het destijds een Nederlands ontwerp was, staat de gietijzeren braadpan nog altijd bekend als de “Dutch oven”. Gietijzer is geschikt voor het koken op hoge temperaturen. Het materiaal en de dikte zorgen ervoor dat de warmte beter wordt verdeeld en langer wordt behouden, wat ideaal is voor het perfect gaar stoven/braden van vlees en groenten. Door de lange gaartijd wordt de sappigheid van de producten behouden.

Pannen gemaakt van gietijzer kunnen behoorlijk zwaar zijn. Er zijn fabrikanten – zoals de welbekende braadpannen van Le Creuset – die de deksel van een ander materiaal maken, waardoor deze gemakkelijk opgetild kan worden bij het bereiden van een gerecht waar je, tijdens het koken, regelmatig iets aan moet toevoegen. Omdat de pan vaak lang op het vuur staat, is het belangrijk dat de deksel wel goed sluit, zodat er zo min mogelijk vocht verloren gaat. De waterdamp die ontstaat, belandt op deze manier weer terug in het gerecht. Dit komt ook de smaak ten goede.

Gietijzeren braadpan

Gietijzeren braadpannen zijn vaak vrij prijzig, maar daarentegen ook ontzettend duurzaam. Bij goed onderhoud gaat een pan van een dergelijk materiaal jarenlang mee. Belangrijk is om de pan altijd goed droog te maken en in te vetten, ook wanneer je hem terug in de kast zet. De vette laag voorkomt dat de pan gaat roesten en zorgt er ook voor dat eten niet snel aanbrandt bij het braden. Tijdens het gebruik bouwt de pan van gietijzer een natuurlijke antiaanbaklaag op, doordat de olie in de zogenaamde ‘poriën’ van de pan trekt.
De pannen zijn geschikt voor elke warmtebron. Doordat ze zelfs in de oven kunnen, kun je er een variëteit aan gerechten in bereiden.

Emaille braadpannen


Email (ook wel bekend als emaille) is een (glazuur)laag van gesmolten glas die op pannen wordt aangebracht om deze te beschermen. Een zodanige laag gaat roest en beschadigingen tegen en vergt minder onderhoud dan pannen zonder emaillaag. Pannen met een deklaag van email zijn makkelijker schoon te maken, onbrandbaar en erg duurzaam.

Emaille braadpan

Braadpannen van geëmailleerd gietijzer, verschillen in principe niet veel van de klassieke gietijzeren pannen. De emaillaag zorgt er alleen voor dat de pan minder snel gaat roesten en beschermt de pan tegen de opname van geuren en smaken.
Een emaillen pan hoeft niet voor gebruik ingevet te worden en is tevens makkelijker schoon te houden door het gladde oppervlak de glaslaag. Vaak zijn deze pannen ook een stuk lichter en handzamer dan de gietijzeren pannen.

Plaatstalen braadpannen


Pannen van staal werden eeuwen geleden al gebruikt. In de horeca zijn ze nog altijd erg populair, maar in de meeste huishoudens lijkt een stalen pan steeds minder gebruikelijk. En dat, terwijl het ontzettend duurzame pannen zijn. Tevens is staal een natuurlijk materiaal. Deze pannen zijn niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de mens zelf. Er kunnen namelijk geen chemische stoffen vrijkomen tijdens het koken of braden.
Plaatstalen braadpannen zijn lichter dan de braadpannen gemaakt van gietijzer, maar dit heeft wel tot gevolg dat ook de warmte minder goed verdeeld wordt.

Plaatstalen braadpanDe braadpannen die gemaakt zijn van plaatstaal vormen, naarmate ze vaker worden gebruikt, een natuurlijke antiaanbaklaag. Omdat deze laag niet loskomt en zich daardoor niet mengt met het eten wat zich in de braadpan bevindt, is het koken in een dusdanige pan vaak ook gezonder.

De stalen pan moet voorafgaand aan het eerste gebruik wel worden ingebrand, waardoor de antiaanbaklaag zich kan gaan vormen. Dit doe je door de pan flink heet te stoken met een dun laagje olie erin.

Een stalen braadpan is goedkoper dan een gietijzeren pan en gaat vaak levenslang mee. In geval van roest, kun je de pan zelfs schoonmaken door hem te schuren met schuurpapier.

De plaatstalen en gietijzeren braadpannen zijn uiterst geschikt voor het koken op zowel gas als inductie. Beide pannen zijn ook nog eens geschikt voor gebruik in de oven.


Roestvrijstalen (RVS) braadpannen


RVS braadpannen
Braadpannen van roestvrij staal hebben als voordeel dat ze wat makkelijker te onderhouden zijn dan de eerdergenoemde pannen; ze kunnen, in tegenstelling tot ruw gietijzer en plaatstaal, gewoon in de vaatwasser. Omdat ze niet of nauwelijks roesten, zoals de naam al zegt, hoeven deze pannen ook niet ingevet te worden. Ze moeten juist zo goed mogelijk ontvet worden, omdat de plekken waar vet achterblijft oververhit kunnen raken; dit kan voor temperatuurverschil zorgen en hierdoor kan het eten sneller aanbranden.

Braadpannen van RVS zijn vaak wel een stuk dunner en lichter dan de pannen van staal en gietijzer. Ze zijn hierdoor een stuk handzamer, maar houden de warmte minder goed vast dan braadpannen van andersoortig materiaal.

Er zijn tegenwoordig wel RVS pannen met een thermische bodem. Met een dusdanige bodem warmen roestvrijstalen pannen gelijkmatig op en kunnen ze ook beter de warmte behouden.

RVS snelbraadpan


Een variant van de roestvrijstalen braadpannen is de snelbraadpan. De pannen kunnen lucht en waterdicht worden afgesloten met een speciale deksel. De snelbraadpan is bedoeld om de braadtijd aanzienlijk te verkorten. Dit is niet alleen gunstig voor het behoud van smaak en vitamines, maar komt ook de energierekening ten goede. Snelbraadpannen zijn ook uiterst geschikt om gerechten te ‘kookstomen’. Dit is een kooktechniek is die ervoor zorgt dat er zoveel mogelijk vitamines en mineralen behouden blijven.

RVS snelbraadpan

Tajine


De tajine lijkt op het eerste gezicht niet meteen op een klassieke braad- of stoofpan. Deze Noord-Afrikaanse pot is echter uiterst geschikt voor het maken van stoofpotjes en het langzaam garen van vlees en/of groenten.
De klassieke tajine bestaat vaak uit een lage platte schaal en een kegelvormige deksel. Vaak wordt de tajine gemaakt van aardewerk, maar ze zijn tegenwoordig ook beschikbaar in andere materialen, waardoor ze voor verschillende warmtebronnen geschikt zijn. Let dus op bij het kopen van een tajine, of deze geschikt is voor de warmtebron die zich in jouw keuken bevindt.

De klassieke Marokkaanse stoofpot van aardewerk is echt voornamelijk geschikt voor gebruik in de oven en kan eventueel ook op gas worden gebruikt. Er zijn ook geëmailleerde gietijzeren tajines, die geschikt zijn voor elke warmtebron.

De deksel van de tajine vangt door zijn kegelvorm het kookvocht makkelijk op; via de zijkanten van deze deksel loopt het kookvocht weer terug in het gerecht zelf. Zo blijven de smaak en geur van het gerecht behouden. Als het gerecht bereid is kan het geserveerd worden in de onderste platte schaal zelf. Dit ziet er vaak ook nog eens erg leuk uit; vooral wanneer het aardewerk van de tajines geschilderd is.

Tajine is ook een soort braadpan

Een tajine van aardewerk moet voor gebruik in het water worden geweekt, dit voorkomt dat de tajine breekt. Ook als deze te lang ‘droog’ in de kast staat kunnen er scheuren in het aardewerk komen. Een geëmailleerde gietijzeren tajine is wat makkelijkere in onderhoud, maar deze is echter ook weer een stuk prijziger dan de klassieke variant.

Kleine stoofpannetjes: cocottes


In het Frans betekent cocotte letterlijk: stoofpan. De cocotte is een vuurvast pannetje van een klein(er) formaat. Ze kunnen echter net als de braadpannen van normale grootte hoge temperaturen goed weerstaan.

Cocottes zijn de laatste van de soorten braadpannenDoordat het een klein pannetje betreft, wordt de kooktijd aanzienlijk ingekort. Toch is het nog steeds geschikt voor slow cooking; het materiaal is er altijd op gericht warmte zo lang mogelijk vast te houden. Doordat de gerechten vaak in hun eigen kookvocht worden gestoomd, komt er ook minder vet aan te pas. Dit is een eigenschap die braden in het algemeen tot een gezonde(re) kooktechniek maakt.

De cocottes zijn er in verschillende vormen en kleuren. De ronde cocottes zijn welbekend, maar er bestaan ook vierkante en ovale stoofpannetjes. De cocotte staat er ook om bekend dat de gerechten niet alleen bereid, maar ook geserveerd worden in het pannetje zelf. Doordat het braadpannetje de warmte lang vasthoudt, blijven de gerechten die erin geserveerd worden ook goed op temperatuur.

Leave us a Message